Remmen op commando voor minder files

Uit: De Technologiekrant, maart 2010, pag.9

Als alle auto's technologie krijgen ingebouwd om voorliggers beter te volgen op de snelweg, scheelt dat ruim 12 procent van de files. Om dit te demonstreren, reden honderd auto's op zondag 28 februari een paar uur heen en weer over de A270 tussen Helmond en Eindhoven. Het volgsysteem van TNO en partners, waarmee de helft van de auto's was uitgerust, bleek te werken.

“Remmen. Remmen. Remmen! Gas geven.” Gebruiksvriendelijk is het volgsysteem van TNO Automotive en partners niet te noemen. Vijftig automobilisten krijgen tijdens de demonstratie via een beeldschermpje de instructie op hun gas-, dan wel rempedaal te trappen. Irritant of niet, het systeem werkt: al snel blijken de bestuurders in de rij zonder TNO-technologie zich anders gedragen.

Harmonica-effect

Na een rem-actie van de voorste auto remmen ze harder, ze komen eerder tot stilstand en trekken langzamer op. Zo ontstaat een harmonica-effect, de oorzaak van een spookfile. De automobilisten die daarentegen gehoorzamen aan hun schermpje, rijden langzamer de file in en blijven gestaag rijden. Uiteindelijk levert dat tijdwinst op. Dat is te merken tijdens de test, maar wordt vooral duidelijk uit filmopnames die een week eerder zijn gemaakt van een vergelijkbare test.

Het volgsysteem werkt met een video aan de voorzijde van elke auto. Deze meet de afstand tot de voorganger, terwijl een TomTom de snelheid en de versnelling meet. Deze gegevens gaan naar een computer aan boord, en worden tevens verzonden naar de computers in de vier achterliggende auto's. Een programma berekent welke instructie het schermpje moet geven.

Gebruiksvriendelijkheid

“De interface is ontworpen om de bestuurder bij de les te houden”, benadrukt dr. Nico Zornig, programma manager cooperative driving van TNO Science and Industry. “De test moet vooral aantonen dat de technologie werkt. Uiteindelijk zal meer gelet worden op de gebruiksvriendelijkheid.”

Uiteindelijk wil TNO toe naar een volautomatisch volgsysteem. Daarbij moeten auto's onderling communiceren over hun rem- en versnelgedrag.

“We werken aan een stapsgewijze introductie van verschillende functionaliteiten”, zegt Zornig. “Een adviserend systeem kan al binnen enkele jaren in de auto's. De mate van dwingendheid moet vervolgens groeien. Een van de doelen van deze test is dat proces te versnellen.”

Door aan te tonen dat het werkt, hoopt TNO overheden en de auto-industrie over te halen tot implementatie van het systeem.

Spookfiles halveren

De gedemonstreerde technologie heeft effect wanneer minimaal 30 procent van het wagenpark ermee is uitgerust. Als alle auto's een adviserend volgsysteem krijgen, zou dat volgens TNO het aantal spookfiles halveren. Een kwart van alle files valt binnen deze categorie.

“Jaarlijks scheelt dat een half miljard euro aan filekosten”, zegt Zornig. “Uiteindelijk ligt het effect iets hoger, omdat je zo ook andere effecten dan alleen spookfiles aanpakt.”